
India Post Sevaભારતીય ટપાલ વિભાગ (India Post) તેની સેવાઓને વધુ પારદર્શક અને ગ્રાહક-લક્ષી બનાવવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે. જે અંતર્ગત વિભાગ દ્વારા એક ખાસ ઓનલાઇન ફરિયાદ નિવારણ પોર્ટલ કાર્યરત કરવામાં આવ્યું છે. આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા હવે ગ્રાહકો સ્પીડ પોસ્ટ, પાર્સલ, મની ઓર્ડર કે બચત ખાતાને લગતી કોઈપણ સમસ્યા માટે કચેરીઓના ધક્કા ખાધા વગર ઓનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવી શકશે.
ડિજિટલ ફરિયાદ સિસ્ટમની મુખ્ય વિશેષતાઓ:
ઝડપી નોંધણી: ગ્રાહકો ઈન્ડિયા પોસ્ટની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને ગણતરીની મિનિટોમાં પોતાની ફરિયાદ સબમિટ કરી શકે છે.
રિયલ-ટાઇમ ટ્રેકિંગ: ફરિયાદ નોંધાયા બાદ ગ્રાહકને ૧૫ અંકનો રજીસ્ટ્રેશન નંબર આપવામાં આવે છે, જેના દ્વારા ફરિયાદની સ્થિતિ (Status) ઓનલાઇન જાણી શકાય છે.
સમયમર્યાદામાં નિકાલ: વિભાગ દ્વારા સામાન્ય ફરિયાદોનો નિકાલ ૩૦ દિવસની અંદર કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
હેલ્પલાઇન સુવિધા: ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ ન કરી શકતા ગ્રાહકો માટે ટોલ-ફ્રી નંબર ૧૮૦૦-૨૬૬-૬૮૬૮ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
કેવી રીતે કરશો ફરિયાદ? ગ્રાહકોએ https://crm.indiapost.gov.in/customer/home પોર્ટલ પર જઈને પોતાની વિગત,આર્ટિકલ નંબર અને સમસ્યાનો પ્રકાર પસંદ કરવાનો રહેશે. આ પ્રક્રિયાથી મધ્યસ્થીઓની જરૂરિયાત ઘટી છે અને સીધા સંબંધિત અધિકારી સુધી ફરિયાદ પહોંચે છે.
ઉચ્ચ સ્તરે રજૂઆતની તક: જો કોઈ ગ્રાહક તેની ફરિયાદના નિવારણથી સંતુષ્ટ ન હોય, તો તે ભારત સરકારના કેન્દ્રીય પોર્ટલ (CPGRAMS) દ્વારા ઉચ્ચ અધિકારીઓ સુધી પણ પહોંચી શકે છે. આ સિસ્ટમ અમલમાં આવતા ટપાલ વિભાગની સેવાઓમાં વધુ ઝડપ અને જવાબદારી આવશે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.

સ્ટેપ ૧: સત્તાવાર પોર્ટલની મુલાકાત લો
સૌથી પહેલા ઈન્ડિયા પોસ્ટના સત્તાવાર ફરિયાદ પોર્ટલ https://crm.indiapost.gov.in/customer/home પર જાઓ. અહીં હોમપેજ પર તમને ‘Register Complaint’ નો વિકલ્પ જોવા મળશે.
સ્ટેપ ૨: સેવાની શ્રેણી (Service Category) પસંદ કરો
તમારે જે બાબતે ફરિયાદ કરવી છે તે વિભાગ પસંદ કરો. જેમ કે:
Mail Services: સ્પીડ પોસ્ટ કે રજિસ્ટર્ડ પોસ્ટ માટે.
Financial Services: સેવિંગ બેંક અથવા મની ઓર્ડર માટે.
Insurance: પોસ્ટલ લાઈફ ઇન્સ્યોરન્સ માટે.
સ્ટેપ ૩: આર્ટિકલ નંબર (Tracking ID) દાખલ કરો
જો તમારી ફરિયાદ કોઈ પાર્સલ કે ટપાલ વિશે હોય, તો તમારા બુકિંગ સમયે મળેલ Article Number (દા.ત. EE123456789IN) નાખવો જરૂરી છે. આનાથી સિસ્ટમ આપમેળે તમારી વિગતો ફેચ કરી લેશે.
સ્ટેપ ૪: વ્યક્તિગત વિગતો અને ઓફિસની પસંદગી
તમારું નામ, પૂરું સરનામું, પિનકોડ અને સાચો મોબાઈલ નંબર લખો.
ફરિયાદ કયા શહેરમાં અથવા કઈ પોસ્ટ ઓફિસ સામે છે, તે લિસ્ટમાંથી પસંદ કરો.
સ્ટેપ ૫: ફરિયાદનું ટૂંકું વર્ણન
‘Description’ બોક્સમાં તમારી સમસ્યા વિશે ટૂંકમાં વિગતો લખો. જો તમારી પાસે કોઈ પુરાવા કે રસીદ હોય, તો તેને પણ અપલોડ કરી શકાય છે.
સ્ટેપ ૬: સબમિશન અને રજીસ્ટ્રેશન નંબર
બધી વિગતો ભર્યા પછી ‘Submit’ બટન પર ક્લિક કરો. સફળતાપૂર્વક સબમિટ થયા પછી સ્ક્રીન પર ૧૫ આંકડાનો રજીસ્ટ્રેશન નંબર આવશે. આ નંબર તમારા મોબાઈલ પર SMS દ્વારા પણ મોકલવામાં આવશે, જેને સાચવી રાખવો.
ફરિયાદ પછી શું?
ટ્રેકિંગ: તમે આ ૧૫ આંકડાના નંબર દ્વારા ગમે ત્યારે ‘Track Complaint’ પર જઈને જાણી શકશો કે તમારી ફરિયાદ પર અત્યારે કયા અધિકારી કામ કરી રહ્યા છે.
હેલ્પલાઇન: જો ઇન્ટરનેટ ન હોય, તો ગ્રાહકો ૧૮૦૦-૨૬૬-૬૮૬૮ પર કોલ કરીને પણ આ જ પ્રક્રિયા કરી શકે છે.
ઉકેલ: વિભાગ સામાન્ય રીતે ૧૫ થી ૩૦ દિવસમાં નિરાકરણ લાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
